# Vinctum Body: belge gelir, karar çıkar, kanıtı yanında

URL: https://vinctum.studio/vinctum-body/
Dil: Türkçe (bu sayfanın İngilizcesi yok)

Vinctum Body, stüdyonun beş motorunu tek bir karar sisteminde birleştiren mimaridir: belgeyi okur, veriyi doğrular, öğrenir, sınar ve her kararı mühürler. Her organın durumu kendi sözcüğüyle yazılıdır: "yazılıyor" ve "ölçülmedi" bir hedeftir, sonuç değildir. Vinctum, bağımsız bir ürün stüdyosudur.

Durum: mimari; her organın durumu aşağıda ayrı ayrı yazılı, hiçbiri ölçülmüş müşteri sonucu değil. Son güncelleme: 2026-11-11.

## Beş organ

### Göz (Ergenekon): Ölçüldü / yayında

kendi PDF okuma motorumuz. Belgeyi okur. PDFium üstünde, BSD/Apache lisanslı bileşenlerle çalışır. Metni harf harf, konumuyla ve okuma sırasıyla çıkarır; tabloları bulur.

- 4.980 sayfa, 46,5 sn: eski ayrıştırma hattımız aynı işi 3.961 sn'de yapıyordu
- %99,8 kelime yakalama: 505 sayfada, PyMuPDF'e karşı
- Tablo bulmada 20 kat: aynı 221 sayfa: 1,8 sn, PyMuPDF 37 sn
- 191 MiB bellek: PyMuPDF ile 904 MiB

Sırada: Her çıkarılan değer için kanıt kaydı, tablo toplam kontrolü, oynanmış belge izleri.

### Hafıza bekçisi (proofframe): Ölçüldü / yayında

Rust tabanlı veri sözleşmeleri ve kanıt fişleri. Veriyi doğrular. Veriyi yazılı bir sözleşmeye göre denetler, kanonik parmak izini çıkarır ve Ed25519 ile imzalı bir fiş verir. Bozuk veri modele ulaşmadan durur.

- 0.7.2: crates.io ve PyPI'da yayında
- Ed25519 imzalı fiş: her denetlenen veri için

Sırada: 0.7.3: belge kanıtı şeması, Merkle taahhüdüyle tek bir tablo hücresini belgenin geri kalanını göstermeden kanıtlama, yeniden oynatma doğrulaması, kuruşu kuruşuna toplam kuralı.

[proofframe kaynak kodu](https://github.com/emirhuseynrmx/proofframe)

### Beyin (Velora + CTW ajanı): Ölçülmedi

öğrenme ve öneri. Sonuçtan öğrenir. Velora nedensel etki modelleriyle (DML) hangi aksiyonun kime gerçekten etki ettiğini öğrenir, bütçe altında en iyi aksiyonu bulur, kaymayı fark eder. CTW ajanı, Solomonoff ilkesinin pratik yerine geçen Context Tree Weighting ile tahmin yapar ve plan kurar.

Sırada: Kod mevcut, ancak bu ürün bağlamında ölçülmedi. Eski hız iddiaları doğrulanmadığı için kullanılmıyor.

### Hakem (Calybris Engine): Yazılıyor

güvenli kural değişikliği. Öneriyi sınar. Yeni kuralı canlıya almadan önce geçmiş kayıtlarda gölge modda çalıştırır. IPS, SNIPS ve DR tahmincileriyle değer ve alt sınır verir. Yeni sürümü ancak eskisinden iyi olduğu kanıtlanırsa onaylar; kademeli açar, kötü giderse geri alır. Kanıt yoksa reddeder.

Sırada: Ölçüm planı önceden yazılı: Open Bandit Dataset (ZOZOTOWN, gerçek öneri kayıtları). Ölçülecekler: alt sınırın tutma oranı ve kötü bir kuralı yanlışlıkla onaylama oranı.

### Noter (Calybris Core): Ölçüldü / yayında

deterministik karar ve mühür. Kararı mühürler. Her kararı tamsayı bir çekirdekle, her seferinde aynı biçimde verir ve zincirleme özetli bir kayda (WAL) yazar. Tanıklar, RFC 3161 ve OpenTimestamps damgasıyla bir yıl sonra bile birebir yeniden oynatılır.

- 1.3.0: açık kaynak (Apache-2.0), crates.io ve PyPI'da
- 1.000 karar: halka açık demo kaydı, Bitcoin bloğu 968673'e damgalı

[Demo kaydını kendiniz doğrulayın](https://calybris.tech/verify)

## Bir başvuru organlardan nasıl geçer

1. Başvuru: Esnaf banka ekstresini, faturalarını ve vergi levhasını PDF olarak yükler.
2. Göz: Ergenekon belgeleri okur, tabloları çıkarır. Bir rakamın yazı tipi farklıysa, belgenin oynanmış olabileceğini işaretler.
3. Hafıza bekçisi: proofframe toplamların tuttuğunu, eksik ay olmadığını kontrol eder ve verinin parmak izini basar.
4. Beyin: Velora geçmiş sonuçlardan öğrendiğiyle limit ve vade önerir: “Bu sektörde, bu vadede geri ödeme yüksek.”
5. Hakem: Calybris Engine kararın geçmişte sınanmış ve onaylanmış bir kurala dayandığını doğrular. Yeni bir kural önerildiyse onu önce gölge modda sınar.
6. Noter: Calybris Core kararı mühürler: hangi belge, hangi veri, hangi kural, hangi sonuç.
7. Denetim: Düzenleyici ya da müşteri “neden?” diye sorduğunda tek dosya yeter. Bir yıl sonra bile birebir yeniden oynatılır.

## Nerede işe yarar

- Kredi: Ekstre ve faturadan limit kararı. Her politika değişikliğinde risk komitesine kanıt.
- Sigorta: Hasar dosyası gelir, ödeme kararı çıkar. Oynanmış belge izleri ve gerekçe dosyası yanında.
- Sahtecilik: Eşik değişince kaç sahte işlemin kaçacağı, kaç dürüst müşterinin engelleneceği, önceden.
- E-ticaret ve fiyat: Kampanya ve fiyat kuralını canlıya almadan sınamak; kime gerçekten etki ettiğini görmek.
- Tedarik ve ihale: Teklif ve şartnameden tedarikçi seçimi. Seçimin gerekçesi mühürlü.
- Yapay zekâ ajanları: Ajanın politikası değişince başarının düşüp düşmeyeceği. Ajanın her hareketi kayıtlı.

## Farkı ne

- Tek parça. Belge okuma, veri doğrulama, öğrenme, kanıt ve mühür aynı mimaride. Aradaki her geçiş kayıtlı.
- Önce kanıt, sonra canlı. Hiçbir yeni kural, geçmişte sınanıp alt sınırı geçmeden müşteriye dokunmaz.
- Yasanın istediği şekilde. Kayıt tutma, insan denetimi ve açıklanabilirlik sonradan eklenen bir rapor değil, çalışma şeklinin kendisi.
- Müşterinin sunucusunda. Veri dışarı çıkmadan kurulabilecek şekilde tasarlanıyor.

## Yol haritası

- Hakem ölçülür (Yazılıyor): Calybris Engine, Open Bandit Dataset üzerinde önceden yazılmış planla ölçülür. Alt sınır tutmuyorsa yöntem değişir; sonuç olduğu gibi yayımlanır.
- Göz ve Hafıza bekçisi birleşir (Yazılıyor): Ergenekon çıkarımları proofframe 0.7.3 ile kanıtlanır: tek hücreyi gizlilikle kanıtlama, yeniden oynatma, toplam kontrolü, oynanmış belge izleri. Ölçülecek: gerçek ve bilerek oynanmış belgelerde yakalama ve sahte alarm oranı.
- Beyin toparlanır (Ölçülmedi): Velora'nın nedensel modelleri ve CTW ajanı yeniden yazılır; her biri ölçülerek Hakem'in kapısından geçirilir.
- Beden tek müşteride çalışır (Ölçülmedi): Tüm organlar gerçek bir müşterinin gerçek verisiyle uçtan uca denenir. İlk iş tek bir organla da başlayabilir: “belgeden kanıtlı veri” ya da “güvenli kural değişikliği”.
